بارندگی در راه است؛ بیش از ۱۰۰ بنای تاریخی کرمانشاه چشم‌انتظار مرمت

به گزارش پایگاه خبری دو نقطه آنلاین، میراث تاریخی کرمانشاه فقط مجموعه‌ای از بناهای قدیمی نیست؛ بخشی از هویت این استان است که امروز برخی از آنها در شرایطی قرار گرفته‌اند که تأخیر در مرمت می‌تواند هزینه‌های سنگین‌تری به دنبال داشته باشد.

کیومرث اعظمی، سرپرست میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه در گفت‌وگو با خبرنگار پایگاه خبری دو نقطه آنلاین در کرمانشاه با اشاره به شرایط بناهای تاریخی استان اظهار کرد: مرمت بناهای تاریخی اقدامی مستمر و مداوم است، اما محدودیت اعتبارات موجب شده است بیش از ۱۰۰ بنای تاریخی در استان در فهرست بناهای نیازمند مرمت اضطراری قرار بگیرند.

وی با اشاره به اولویت‌بندی اقدامات مرمتی افزود: شرایط بناها، میزان آسیب‌پذیری و هشدارهای هواشناسی درباره بارندگی‌های پیش‌رو در تعیین اولویت‌ها مورد توجه قرار گرفته است.

اعظمی گفت: مجموعه دبیرستان کزازی، بنای تاریخی زیج منیژه پاتاق، خانه تاریخی حاج‌آخوند در کرمانشاه و بخش گنبد کاروانسرای ماهیدشت از جمله بناهایی هستند که در شرایط فعلی به اقدامات مرمتی و اضطراری نیاز دارند.

وقتی بافت تاریخی با بافت فرسوده اشتباه گرفته می‌شود

سرپرست میراث فرهنگی کرمانشاه در ادامه با تأکید بر وضعیت مساجد تاریخی استان گفت: در حال حاضر مساجد تاریخی در اولویت اقدامات مرمتی قرار دارند؛ چراکه بسیاری از آنها در بافت تاریخی شهرها قرار گرفته و نسبت به برخی دیگر از آثار، آسیب‌پذیرتر هستند.

وی افزود: برخی آثار مانند مجموعه جهانی بیستون خارج از بافت تاریخی شهرها قرار دارند و با توجه به حریم‌های تعیین‌شده، احتمال آسیب‌پذیری آنها کمتر است، اما شرایط مساجد تاریخی متفاوت است.

اعظمی یکی از چالش‌های موجود را تفکیک نشدن صحیح بافت تاریخی و بافت فرسوده عنوان کرد و گفت: متأسفانه در برخی نگاه‌ها هنوز این دو مفهوم با یکدیگر خلط می‌شوند، در حالی که بافت تاریخی ویژگی‌ها و ارزش‌های خاص خود را دارد و باید با نگاه حفاظتی متفاوتی مورد توجه قرار گیرد.

جنگ رمضان؛ پنج اثر تاریخی آسیب دید

اما بخشی از نگرانی‌های امروز میراث فرهنگی کرمانشاه به آسیب‌هایی بازمی‌گردد که در جریان جنگ رمضان به بناهای تاریخی وارد شد.

اعظمی در این‌باره اظهار کرد: در جریان جنگ، حدود پنج اثر تاریخی استان آسیب دیدند که یکی از آنها به طور کامل تخریب شد.

به گفته وی، خانه آیت‌الله شهید اشرفی اصفهانی که به دلیل ارتباط با این شخصیت در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده بود، به طور کامل تخریب شد.

وی افزود: مسجد شازده نیز آسیب جدی دید و دبیرستان کزازی و تکیه بیگ‌بیگی از دیگر بناهای آسیب‌دیده بودند. همچنین انفجاری که در پشت مسجد جامع رخ داد، به برخی آثار اطراف آسیب وارد کرد.

سرپرست میراث فرهنگی کرمانشاه همچنین از آسیب دیدن برخی اماکن اقامتی و تأسیسات گردشگری استان در پی امواج ناشی از پرتابه‌ها خبر داد.

خسارت ۳۲ میلیارد تومانی به پنج بنای تاریخی

اعظمی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای ارزیابی خسارت‌ها، گفت: نیروهای میراث فرهنگی در همان زمان به صورت روزانه از اماکن تاریخی و گردشگری بازدید کردند و میزان خسارت‌ها را برآورد و اطلاعات را به ستاد مربوطه ارسال کردند.

بر اساس برآوردهای انجام‌شده، خسارت واردشده به خانه اشرفی اصفهانی ۲۰ میلیارد تومان، خانه سوری یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان، تکیه بیگ‌بیگی یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان، دبیرستان کزازی ۷ میلیارد تومان و مسجد دولتشاه (ابوتراب آل‌آقا) ۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان اعلام شده است.

مجموع این ارقام به حدود ۳۲ میلیارد تومان می‌رسد.

سقف دبیرستان کزازی زیر چتر بارندگی

سرپرست میراث فرهنگی کرمانشاه با اشاره به محدودیت‌های اعتباری پس از جنگ رمضان گفت: در مقطعی قرار داشتیم که امکان تخصیص اعتبارات سال ۱۴۰۴ وجود نداشت و اعتبارات سال ۱۴۰۵ نیز هنوز به مرحله تخصیص نرسیده بود.

وی افزود: برای اینکه آسیب‌های ایجادشده گسترده‌تر نشود، میراث فرهنگی تلاش کرد با استفاده از اعتبارات داخلی و محدود خود، اقدامات اضطراری را در برخی بناها انجام دهد.

اعظمی مشخصاً به دبیرستان کزازی اشاره کرد و گفت: آسیب واردشده به سقف این مجموعه و آمفی‌تئاتر مجاور آن، با توجه به وجود موزه در این محل، می‌توانست در صورت بارندگی موجب نفوذ آب و رطوبت و آسیب به بخش‌های مرمت‌شده داخلی شود.

وی ادامه داد: مالکیت دبیرستان کزازی در اختیار آموزش و پرورش است، اما به دلیل ثبت ملی بنا، میراث فرهنگی خود را موظف می‌داند برای کاهش آسیب‌ها اقدام کند.

به گفته اعظمی، با استفاده از اعتبارات محدود داخلی، اقدامات اضطراری برای مرمت سقف دبیرستان کزازی انجام شده تا بارندگی‌های پیش‌رو موجب تشدید خسارت‌ها نشود.

چشم‌انتظاری برای اعتبارات ملی

سرپرست میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه در پایان از پیگیری برای تأمین اعتبار مرمت بناهای آسیب‌دیده خبر داد و گفت: برآوردهای لازم به استانداری ارائه شده و مقرر است از محل اعتبارات ملی وزارت میراث فرهنگی در سال ۱۴۰۵ برای مرمت این بناها اقدام شود.

وی افزود: استاندار کرمانشاه نیز قول داده است موضوع تأمین اعتبار از محل اعتبارات استانی را به صورت ویژه پیگیری کند.

اکنون در شرایطی که بیش از ۱۰۰ بنای تاریخی استان نیازمند مرمت اضطراری هستند، مسئله فقط بازسازی دیوار و سقف یک بنای قدیمی نیست؛ هر روز تأخیر در حفاظت از این بناها می‌تواند بخشی از هویت تاریخی کرمانشاه را در معرض آسیب بیشتری قرار دهد.

خبرنگار: پرستو چمنی